Τετάρτη, 25 Ιουλίου 2018

Αυτόματα, αυτόματοι μηχανισμοί

Αυτόματα, αυτόματοι μηχανισμοί

Σε αυτή την ενότητα της ΕΥΡΗΚΑ που παρουσιάζεται στο κτήριο της οδού Ηρακλειδών 16, το κοινό μπορεί να θαυμάσει επιλεγμένα εκθέματα από τα κορυφαία επιτεύγματα της εξέλιξης της αρχαίας ελληνικής τεχνολογίας. Πρόκειται για αυτόματες μηχανές με επιστημονικό και πρακτικό ενδιαφέρον που αναπτύχθηκαν ή εξελίχθηκαν κατά την Ελληνιστική περίοδο.

Η επιλογή των Ελλήνων Βασιλέων της Αιγύπτου να χρηματοδοτήσουν τη γνώση και να δημιουργήσουν τη Βιβλιοθήκη και το Μουσείο, στάθηκε η αιτία για μια πρωτοφανή έκρηξη παραγωγής γνώσης. Στην Αλεξάνδρεια συνδυάστηκαν ιδανικά η ελληνική πνευματικότητα και ο κοσμοπολίτικος χαρακτήρας της ελληνορωμαϊκής περιόδου. Οι επιφανέστεροι σοφοί της εποχής που έζησαν μικρότερο ή μεγαλύτερο μέρος της ζωής τους εδώ, κατέστησαν την φιλόξενη πόλη λίκνο επιστημών και εργαστήρι παραγωγής θαυμάτων. Ερατοσθένης, Αρχιμήδης, Κτησίβιος, Ευκλείδης, Ίππαρχος, Φίλων, Ήρων είναι ονόματα των οποίων η επιρροή κυριάρχησε στην επιστημονική κοινότητα για αιώνες.

Εδώ και τότε γεννήθηκε η Γεωγραφία, η Γεωμετρία, η Τριγωνομετρία, τέθηκαν οι βάσεις της θεωρίας των αριθμών, εκκολάφθηκε η μηχανική, κωδικοποιήθηκαν προϋπάρχουμε γνώσεις, δοκιμάστηκαν νέες και αμφισβητήθηκαν άλλες, Εδώ, μεγαλούργησε η ονομαστή Αλεξανδρινή Σχολή της Τεχνολογίας.

Από τις δεκάδες μηχανές που είδαν το φως την εποχή εκείνη, επελέγησαν και παρουσιάζονται ενδεικτικά αυτόματα, όπως το κινητό αυτόματο του Κτησιβίου και οι αυτόματες Πύλες του Ναού.

Σε περίοπτη θέση εκτίθεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα η βαδίζουσα Θεραπαινίδα κατά Φίλωνος και Ήρωνος.

Πρόκειται για ομοίωμα σε φυσικό μέγεθος, το οποίο εμπνεύστηκε ο καθ. Θεοδόσης Τάσιος και υλοποίησε ομάδα υπό τον ακαδημαϊκό Μανόλη Κορρέ, ο οποίος μάλιστα το φιλοτέχνησε εξολοκλήρου στο χέρι.

Η Θεραπαινίδα κατασκευάστηκε να βαδίζει σε αίθουσα συμποσίου και να γεμίζει με κρασί την κούπα που κάποιος θα αποθέσει στο χέρι της Το ομοίωμα αποτελείται από δυο μηχανισμούς.: ο ένας ελέγχει την παροχή οίνου και νερού στους συνδαιτυμόνες και ο δεύτερος, την κίνηση του ομοιώματος στο χώρο. Τον πρώτο μηχανισμό, μελέτησε και κατασκεύασε ο μηχανικός Σπύρος Οικονομόπουλος ενώ τον δεύτερο, ο Μανόλης Κορρές με την συμβολή του μηχανικού Δημήτρη Κορρέ.

Η έκθεση στην οδό Ηρακλειδών, ολοκληρώνεται με την παρουσίαση του μεγάλων διαστάσεων ομοιώματος του Μηχανισμού των Αντικυθήρων από μέταλλο και πλεξιγκλάς σε κλίμακα 3 προς 1, το οποίο κατασκευάστηκε για λογαριασμό του Μουσείου σε μελέτη και σχέδια του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου Θεσσαλονίκης και το οποίο ενσωματώνει όλα τα τεκμήρια των πιο πρόσφατων ερευνών. Ένα ομοίωμα που καθιστά διαυγή την λειτουργία του μεγαλύτερου ίσως επιτεύγματος της εποχής που ακόμα ιντριγκάρει ερευνητές και επιστήμονες.