Το Αμφιάρειο του Ωρωπού

Πέμπτη, 21 Ιουλίου 2022

ΑΜΦΙΑΡΑΟΣ, ΘΕΟΣ-ΜΑΝΤΗΣ-ΙΑΤΡΟΣ
Σύμφωνα με τη μυθολογία, ο Αμφιάραος είτε ήταν γιος του Μελάμποδα, που υπήρξε ο πρώτος μεταξύ των μάντεων, είτε του θεού Απόλλωνα, από τους οποίους φαίνεται πως κληρονόμησε τις μαντικές και ιαματικές του ικανότητες. Την ιστορία του Αμφιάραου σκιαγραφεί στην τραγωδία Επτά επί Θήβας ο Αισχύλος, στην οποία ο ποιητής μας αποκαλύπτει το πώς τελικά κατέληξε από θνητός να τιμάται ως θεός.

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΑΓΟΡΑ
Ο δημόσιος χώρος της Αρχαίας Αγοράς, βορειοδυτικά της Ακροπόλεως, άρχισε να διαμορφώνεται κατά την εποχή του Πεισίστρατου (6ος αι. π.Χ.), όταν η τυραννίδα ενίσχυσε και προώθησε την ανέγερση των πρώτων δημοσίων κτηρίων. Σταδιακά η περιοχή απέκτησε πολιτικό, θρησκευτικό και εμπορικό χαρακτήρα. Αποτέλεσε ένα σημείο συνάντησης εξέχουσας σημασίας για τον αθηναϊκό λαό, καθώς και τόπο γέννησης και ανάπτυξης του δημοκρατικού πολιτεύματος.

Αρχαία Ελληνική Αγγειογραφία

Τετάρτη, 20 Ιουλίου 2022

Η κεραμική αποτελεί μια πλούσια και βασική πηγή πληροφοριών για την αρχαία Ελλάδα. Τα σωζόμενα δείγματά της έχουν υπάρξει αντικείμενο μελέτης, που οδήγησε σε σημαντικές πληροφορίες για τη θρησκεία, τη μυθολογία, το θέατρο και την καθημερινή ζωή των ανθρώπων. Ήδη από τα πρώιμα χρόνια οι πρώτες ύλες, οι οποίες ήταν αναγκαίες για την κατασκευή των κεραμικών, βρίσκονταν σε αφθονία στο ελληνικό έδαφος. Κύριο συστατικό τους υπήρξε το χώμα, το οποίο σε συνδυασμό με το νερό δημιουργούσε τον πηλό.

Στην αρχαιότητα, πριν από την κατασκευή ενός έργου ή κτηρίου δημοσίου κυρίως χαρακτήρα, διεξάγονταν συζητήσεις για θέματα που αφορούσαν τον σχεδιασμό του έργου, τη θέση του έργου, τα υλικά που θα χρησιμοποιηθούν, τον προϋπολογισμό του, κ.ά. Οι συζητήσεις αυτές λάμβαναν χώρα στην Εκκλησία του Δήμου και περνώντας από τον έλεγχο των αρμόδιων επιτροπών ή της Βουλής αποκτούσαν την ισχύ νόμου και καταγράφονταν ως επιγραφές. Οι συγκεκριμένες επιγραφές λειτουργούσαν κατά αναλογία με τις σημερινές συμβάσεις. Περιελάμβαναν, λοιπόν, την πλήρη περιγραφή του έργου, τα υλικά που θα χρησιμοποιούνταν καθώς και τις τιμές τους, γινόταν αναφορά στους εγγυητές, στους τρόπους πληρωμής, στα πρόστιμα που προβλέπονταν για τυχόν παραβάσεις, στους αρχιτέκτονες, τους τεχνίτες και τους εργάτες.

Υφαντουργία - Αργαλειός

Τρίτη, 19 Ιουλίου 2022

Υφαντουργία ονομάζεται η βιομηχανία παραγωγής υφασμάτων. Σήμερα η Ελλάδα αποτελεί μια από τις πιο προηγμένες υφαντουργικές χώρες. Στην κλωστοϋφαντουργία ξεπερνά τις προσδοκίες, καλύπτοντας τις ανάγκες της, αλλά παράλληλα παράγοντας και αξιοπρεπείς ποσότητες για εξαγωγή σε χώρες του εξωτερικού. Παρόλα αυτά η τέχνη της ύφανσης είναι γνωστή από την αρχαιότητα, από τα προϊστορικά κιόλας χρόνια και δημιουργήθηκε από την ανάγκη του ανθρώπου να αντικαταστήσει το δέρμα των ζώων, που χρησιμοποιούσε για να προστατεύεται από το κρύο, με πιο εύχρηστα υλικά.

Τα ψηφιδωτά

Τρίτη, 19 Ιουλίου 2022

Η καταγωγή των ψηφιδωτών εντοπίζεται στη Μεσοποταμία ή την Ελλάδα. Ο λατινικός όρος «μωσαϊκό» ετυμολογείται από τις Μούσες και μια ιερή σπηλιά τους με ψηφιδωτά. Τον 5ο-4ο αι. π.Χ., τα ελληνικά ψηφιδωτά δάπεδα, που ήταν φτιαγμένα από βότσαλα, διακρίνονται για τη θαυμάσια απόδοση της λεπτομέρειας. Το πέρασμα από το στρογγυλεμένο βότσαλο στην κυβική ψηφίδα έγινε τον 3ο αι. π.Χ., πιθανότατα στην Αλεξάνδρεια. Γνωστή για τα ψηφιδωτά της υπήρξε η Πέργαμος, πατρίδα του μεγάλου καλλιτέχνη Σώσου. Τα έργα του περιέγραψε με τόση ακρίβεια ο Πλίνιος, ώστε αναγνωρίζουμε τα ρωμαϊκά τους αντίγραφα στην Ιταλία.

Ήδη από την αρχαιότητα, η ανάγκη για ταχεία μετάδοση πολλαπλών και διαφορετικών μηνυμάτων ήταν επιτακτική. Ιδιαίτερα σε περίοδο πολεμικών επιχειρήσεων, οι άνθρωποι αναζητούσαν μεθόδους ώστε να μπορούν να μεταδίδουν μηνύματα σε μεγάλη απόσταση, χωρίς να γίνονται αντιληπτά από τον εχθρό. Για τον λόγο αυτό, προχώρησαν στη δημιουργία κρυφών συστημάτων επικοινωνίας και κατασκευών ικανών να μεταδώσουν τέτοιου είδους κωδικοποιημένα μηνύματα. Συνεπώς, πέρα από τους αγγελιοφόρους που διένυαν μεγάλες αποστάσεις προκειμένου να μεταφέρουν μία είδηση, υπήρχαν και μηχανικά μέσα που διευκόλυναν την επικοινωνία.

ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΛΙΘΟΥ
Ο λίθος αποτελεί υλικό ελεύθερο στη φύση υπό μορφή ποικίλων πετρωμάτων, το οποίο εδώ και εκατομμύρια χρόνια εκμεταλλεύεται ο άνθρωπος. Μια ολόκληρη εποχή που διήρκησε περίπου από το 2,6 εκ. π.Χ. έως το 10000 π.Χ., ονομάστηκε Παλαιολιθική εξαιτίας της ευρείας χρήσης του. Εκείνο το διάστημα η κατεργασία του λίθου είχε αναπτυχθεί σε μεγάλο βαθμό, τέτοιον που ο άνθρωπος μπορούσε να παράξει πλήθος εργαλείων και οπλών. Από απλούς χειροπέλεκεις, φολίδες και κροκάλες φθάνουμε σε ξέστρα, αιχμές και λεπίδες που έχουν υποστεί ιδιαίτερη επεξεργασία οδηγώντας στο συμπέρασμα ότι είχαν αναπτυχθεί ήδη συγκεκριμένες τεχνικές κατεργασίας (π.χ. τεχνική Λεβαλλουά).

Τα κοσμήματα κατείχαν σημαντικό ρόλο στη ζωή των αρχαίων Ελλήνων και αποτελούσαν μέσο επίδειξης πλούτου. Φοριούνταν από άνδρες και γυναίκες και αποτελούν κομμάτι της πολιτισμικής κληρονομιάς και χρήσιμη πηγή πληροφοριών για τις σημερινές έρευνες. Εκτός από τα ίδια τα σωζόμενα κοσμήματα, τα οποία μας δίνουν πληροφορίες για την τεχνολογία, την τυπολογία, την επιλογή υλικών και την αισθητική αξία τους, άλλες πηγές που έχουμε για τη μελέτη των κοσμημάτων της αρχαιότητας, είναι οι απεικονίσεις στολισμένων γυναικών και ανδρών και οι γραπτές πηγές, όπως προίκες, διαθήκες και καταγραφές.

Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων

Πέμπτη, 14 Ιουλίου 2022

Ο Μηχανισμός των Αντικυθήρων θεωρείται ένα από τα εξοχότερα δείγματα της αρχαίας τεχνικής ευφυΐας, καθώς αποτελεί τον πρώτο αναλογικό υπολογιστή της ανθρωπότητας. Κατασκευάστηκε περίπου 2.000 χρόνια πριν, κατά την ελληνιστική περίοδο, και είχε παρόμοια χρήση με έναν αστρολάβο. Χρησιμοποείτο δηλαδή για την πρόβλεψη διαφόρων αστρονομικών φαινομένων, όπως οι εκλείψεις του Ηλίου και της Σελήνης. Παράλληλα, μπορούσε να υπολογίσει τις φάσεις της Σελήνης, καθώς και την ακριβή θέση του Ηλίου, της Σελήνης και πιθανότατα των πέντε γνωστών κατά την αρχαιότητα πλανητών, δηλαδή του Ερμή, του Δία, του Κρόνου, του Άρη και της Αφροδίτης, στον ουρανό.

Η τριήρης είναι ένα πολεμικό πλοίο με 3 σειρές κωπηλατών που εξελίχθηκε κατά την κλασική περίοδο και αποτέλεσε το σημαντικότερο όπλο των Αθηναίων. Ήταν ένα σκάφος γρήγορο, ελαφρύ (ζύγιζε περίπου 40 τόνους) και ευέλικτο, κατασκευασμένο συνήθως από έλατο ή πεύκο. Οι κωπηλάτες ήταν ελεύθεροι πολίτες, ειδικά εκπαιδευμένοι και διακρίνονταν σε θρανίτες, ζυγίτες και θαλαμίτες. Στην πλώρη υπήρχε έμβολο, το οποίο ήταν ικανό να προκαλέσει την καταστροφή και βύθιση του αντίπαλου πλοίου, χωρίς τον κίνδυνο βύθισης του επιτιθέμενου. Δεν ήταν όλες οι τριήρεις πολεμικές, υπήρχαν 6 ιερές τριήρεις που συμμετείχαν σε ιερές ή δημόσιες αποστολές, η Πάραλος, η Σαλαμινία, η Αμμωνιάς, η Αντιγονίς, η Δημητριάς και η Πτολεμαΐς. Οι τριήρεις είχαν μεγάλο κόστος συντήρησης και σχετικά μικρό χρόνο ζωής (18-20 έτη).

Η Αθήνα

Ο 5ος αι. π.Χ. αποτελεί για την Αθήνα περίοδο μεγάλης ακμής, καθώς μετά την οριστική ήττα των Περσών (480/79 π.Χ.), η εντελώς κατεστραμμένη Αθήνα από την εισβολή των Περσών, ανοικοδομείται και σταδιακά θα εξελιχθεί σε κυρίαρχη δύναμη.
Την επαύριο της περσικής λεηλασίας, όπως είναι φυσικό, η Αθήνα μένει εντελώς ανοχύρωτη. Μετά τη μάχη των Πλαταιών (479 π.Χ.) και την οριστική απομάκρυνση των εχθρικών δυνάμεων από τα ελληνικά εδάφη, πρωταρχική μέριμνα του Θεμιστοκλέους αποτέλεσε η οχύρωση της πόλης. Έτσι, μέσα σε ένα διάστημα ενός μόλις έτους, νέα οχύρωση δημιουργήθηκε, το «Θεμιστόκλειο τείχος» ή «Θεμιστόκλεια οχύρωση» όπως ονομάστηκε, η οποία ωστόσο έγινε αρκετά βιαστικά, λόγω του σπαρτιατικού κινδύνου.

Σελίδα 1 από 3